✒ เบื้องหลังคำว่า แม่/พ่อเลี้ยงเดี่ยว (Single Mom & Single Dad)

แม่พ่อเลี้ยงเดี่ยว : นิยามที่ไม่ควรถูกเข้าใจผิด
คำว่า “แม่พ่อเลี้ยงเดี่ยว” มักถูกเข้าใจผิดอยู่เสมอ ว่าหมายถึงการเลี้ยงลูกโดยไม่ได้รับความช่วยเหลือใด ๆ จากอีกฝ่ายเลย ทั้งที่ในความเป็นจริง…ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น
แม่พ่อเลี้ยงเดี่ยว หมายถึง ผู้เป็นแม่หรือพ่อที่ต้องเลี้ยงดูลูกเป็นหลักเพียงลำพัง โดยไม่มีคู่สมรสหรือคู่ครองที่อยู่ร่วมกันและช่วยดูแลอย่างสม่ำเสมอ ภาระหลักในการเลี้ยงดู ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเวลา อารมณ์ การอบรมเลี้ยงดู รวมถึงเรื่องการเงินและการทำงานยังคงอยู่ที่คน ๆ เดียวเป็นหลัก
สถานะนี้อาจเกิดจากหลายเหตุผล ทั้งการหย่าร้าง การเลิกรา การเสียชีวิตของคู่สมรส หรือการตั้งครรภ์และเลี้ยงดูลูกโดยไม่มีคู่สมรสตั้งแต่ต้น
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด
หลายคนเข้าใจว่า หากยังสามารถเรียกร้องหรือได้รับค่าเลี้ยงดูจากอีกฝ่ายจะไม่ถือว่าเป็นแม่พ่อเลี้ยงเดี่ยวอีกต่อไป แต่ความเข้าใจนี้ "ไม่ถูกต้อง" การเรียกร้องค่าเลี้ยงดูไม่ได้หมายความว่าอีกฝ่ายเข้ามามีบทบาทในการเลี้ยงดูอย่างสม่ำเสมอ และไม่ได้เปลี่ยนความจริงที่ว่า ใครคือคนที่ดูแลลูกในชีวิตประจำวัน ภาระหลักยังคงอยู่ที่แม่หรือพ่อเลี้ยงเดี่ยว คนที่ต้องตัดสินใจ วางแผน รับผิดชอบ และอยู่กับลูกในทุกช่วงเวลา
แม่พ่อเลี้ยงเดี่ยวต้องแบกรับอะไรบ้าง
แม่พ่อเลี้ยงเดี่ยว ต้องทำหน้าที่ทั้งพ่อและแม่ในเวลาเดียวกัน ต้องเป็นหลักในการดูแลลูกทุกด้าน ทั้งร่างกาย จิตใจ การอบรมเลี้ยงดู และความมั่นคงทางการเงิน หลายครั้งต้องวางชีวิตของตัวเองไว้ข้างหลัง เพื่อให้ลูกเดินต่อไปได้อย่างมั่นคง จนบางครั้ง…หลงลืมความเป็นตัวเองไปโดยไม่รู้ตัว การใช้สิทธิ์ตามกฎหมายจึงไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว แต่คือการจัดการชีวิตอย่างมีสติ เพื่อให้ทั้งผู้ปกครองและเด็กสามารถอยู่ได้อย่างสมดุลมากขึ้น

การเรียกร้องค่าเลี้ยงดู ≠ ความอ่อนแอ
การเรียกร้องค่าเลี้ยงดู ไม่ใช่การเรียกร้องความสงสาร ไม่ใช่การด้อยค่าความสามารถของตัวเอง และไม่ใช่การทำให้สถานะของแม่พ่อเลี้ยงเดี่ยวลดลง แต่คือการใช้สิทธิ์ที่พึงมีเพื่อแบ่งเบาภาระทางการเงิน และทำให้สามารถดูแลลูกได้ดีขึ้น เพราะความจริงก็คือ
คนที่ต้องดูแลทุกด้าน…มันเหนื่อยมาก
และคนที่ควรละอาย ไม่ใช่คนที่ลุกขึ้นมาขอความรับผิดชอบ แต่คือคนที่ละเลยหน้าที่ที่ควรมีต่อชีวิตหนึ่งที่เกิดมาจากตนเอง
ข้อคิดก่อนปิดบท
บทความนี้ไม่ได้เขียนขึ้นเพื่อโจมตีใคร แต่เขียนขึ้นเพื่อยืนยันว่า
คนที่ยืนอยู่ข้างลูกทุกวัน ควรได้รับการดูแลและความเป็นธรรมเช่นกัน
การเรียกร้องสิทธิ์ ไม่ได้ทำให้คุณอ่อนแอ แต่มันสะท้อนว่าคุณกำลังรับผิดชอบต่อชีวิตหนึ่งอย่างจริงจัง
ข้อมูลกฎหมายที่ควรรู้
การเรียกค่าเลี้ยงดูบุตร
- สามารถยื่นคำร้องต่อ ศาลครอบครัวและเยาวชน
- ไม่เสียค่าขึ้นศาล
เอกสารที่ใช้
- สูติบัตรบุตร
- ทะเบียนบ้าน
- บัตรประชาชน
- หลักฐานรายรับ–รายจ่าย
- ใบรับรองบุตร (ถ้ามี)
- หลักฐานความสัมพันธ์ / ผล DNA (ถ้ามี)
การพิจารณาของศาล
- ศาลพิจารณาจากความสามารถของทั้งสองฝ่าย
- ค่าใช้จ่ายที่จำเป็นของบุตร
- อาจมีการไกล่เกลี่ย หรือสืบพยานก่อนมีคำพิพากษา
อายุความ
- ฟ้องเรียกค่าเลี้ยงดูย้อนหลังได้ ไม่เกิน 5 ปี
หากไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษา
- สามารถขอศาลบังคับคดี
- อายัดเงินเดือน
- หรือมีคำสั่งกักขังได้ตามกฎหมาย
กรณีบุตรนอกกฎหมาย
- บุตรมีสิทธิ์ได้รับการอุปการะ เมื่อบิดารับรองบุตร หรือศาลมีคำพิพากษา

กรณีอื่นๆ กรุณาปรึกษาทนายความหรือทนายอาสา เพื่อความถูกต้องตามหลักข้อกฎหมาย
Written by Arinna | Ravishziin
| ⏎ | ARCHIVE | GUESTBOOK |